Zandvoort werd wereldwijd bekend als Formule 1-bestemming
De terugkeer van de Formule 1 in 2021 maakte van Zandvoort jaarlijks een internationale bestemming voor autosportliefhebbers. Volgens de organisatie hebben inmiddels meer dan een miljoen fans de Dutch Grand Prix op Circuit Zandvoort meegemaakt.
Voor hotels, restaurants, strandpaviljoens en andere toeristische bedrijven betekende het raceweekend ieder jaar een enorme toestroom van bezoekers. De precieze economische opbrengst is volgens sporteconomen echter moeilijk vast te stellen. Niet iedere euro die tijdens een Grand Prix-weekend wordt uitgegeven, kan automatisch als extra economische opbrengst worden beschouwd.
Grote bezoekersstromen werden een jaarlijkse uitdaging
Een van de grootste vraagstukken rond de Dutch Grand Prix was vanaf het begin de bereikbaarheid. Zandvoort ligt tussen de Noordzee en de duinen en heeft maar een beperkt aantal toegangswegen. Tegelijkertijd moesten tijdens het raceweekend tienduizenden bezoekers per dag naar het circuit en weer naar huis.
Daardoor werd sterk ingezet op reizen met de trein, fiets, bus en georganiseerde vervoersmogelijkheden. Volgens Frank Wijnveld van ESI en CrowdProfessionals heeft Zandvoort hiermee aangetoond dat een zeer groot internationaal evenement ook op een complexe locatie georganiseerd kan worden.
De opgedane kennis over bezoekersstromen, samenwerking tussen organisaties en mobiliteit verdwijnt niet met de Formule 1. Gemeente, hulpdiensten, vervoerders, ondernemers en andere betrokken partijen kunnen deze ervaring ook inzetten tijdens andere evenementen en extreem drukke stranddagen.
Ervaring met mobiliteit blijft bruikbaar
Voor een toeristische badplaats als Zandvoort kan juist die ervaring waardevol blijven. Aangepaste treindienstregelingen, pendelbussen, verkeersmaatregelen en communicatie met bezoekers zijn tijdens de Grand Prix op grote schaal toegepast.
Die kennis kan volgens deskundigen ook buiten de autosport worden gebruikt. Zandvoort blijft immers een populaire bestemming voor strandbezoekers, toeristen en bezoekers van andere evenementen op het circuit.
Economische opbrengst moeilijk in één bedrag uit te drukken
Dat de Formule 1 voor drukke hotels en horeca zorgde, betekent volgens sporteconoom Ruud Koning niet dat de totale economische opbrengst eenvoudig is uit te rekenen. Een deel van de bezoekers zou mogelijk ook zonder het evenement geld in Nederland hebben uitgegeven.
Daarnaast kan een groot evenement andere toeristen juist verdringen. Wanneer accommodaties volgeboekt zijn of prijzen sterk stijgen, kunnen vakantiegangers besluiten een andere bestemming te kiezen. Daardoor moet bij het bepalen van het economische effect ook worden gekeken naar inkomsten die zonder het evenement mogelijk eveneens waren ontstaan.
Internationale bekendheid verdwijnt niet direct
Een ander blijvend effect is de wereldwijde zichtbaarheid die Zandvoort dankzij de Formule 1 heeft gekregen. Miljoenen televisiekijkers zagen de afgelopen jaren beelden van het circuit, de duinen, de Noordzee en de grote groepen Nederlandse racefans.
Volgens Roy Wouters van P1 Travel kan die bekendheid ook na het verdwijnen van de Grand Prix waarde houden. Sporttoeristen combineren een wedstrijd of race namelijk regelmatig met een verblijf op de bestemming. De naam Zandvoort is door de Formule 1 bij een internationaal publiek onder de aandacht gebracht.
Ook inwoners en natuur spelen een rol
Bij het beoordelen van grote evenementen wordt tegenwoordig niet alleen naar bezoekersaantallen en economische opbrengsten gekeken. Ook gevolgen voor inwoners, natuur, mobiliteit en leefbaarheid spelen een steeds grotere rol.
Volgens Roos Gerritsma, associate lector en PD-kandidaat New Urban Tourism, kijken steden daarom breder naar de waarde van evenementen. Daarbij gaat het onder meer om de vraag of een evenement past bij een bestemming en in hoeverre bewoners, lokale ondernemers en de omgeving worden meegenomen bij de organisatie.
Laatste Dutch Grand Prix krijgt primeur
De laatste Dutch Grand Prix wordt gehouden van 21 tot en met 23 augustus. Op vrijdag staan onder meer de eerste vrije training en Sprint Qualifying gepland. Zaterdag volgt de F1 Sprint, waarna later die dag de kwalificatie voor de Grand Prix wordt gereden. De laatste Formule 1-race op Zandvoort begint zondag 23 augustus om 13.00 uur.
Daarmee krijgt het afscheid nog een bijzondere primeur: het is de eerste keer dat een F1 Sprint onderdeel is van een Dutch Grand Prix in Zandvoort.
Circuit Zandvoort blijft bestaan
Het verdwijnen van de Dutch Grand Prix betekent niet het einde van Circuit Zandvoort. Het circuit blijft bestaan en kan ook na 2026 worden gebruikt voor andere races en evenementen.
Voor Zandvoort eindigt daarmee vooral een bijzonder hoofdstuk. Zes opeenvolgende jaren Formule 1 hebben de badplaats internationaal op de kaart gezet en tegelijkertijd veel ervaring opgeleverd met toerisme, mobiliteit en het organiseren van enorme bezoekersstromen op een relatief kleine locatie.
Na 23 augustus verdwijnt het geluid van de Formule 1 uit de duinen, maar de kennis, infrastructuur, samenwerkingen en internationale naamsbekendheid die tijdens deze periode zijn opgebouwd, blijven achter.
