Het is vandaag 29 jaar geleden dat de laatste Elfstedentocht werd verreden, maar opnieuw is er geen enkel zicht op een nieuwe editie. Terwijl Nederland geniet van wat regionale sneeuwpret en lokaal dun ijs, blijft écht Elfstedenijs voorlopig ver weg. De vraag die steeds luider klinkt: maken we de Tocht der Tochten ooit nog mee?
29 jaar zonder Tocht der Tochten
De laatste Elfstedentocht vond plaats op 4 januari 1997. Sindsdien tikt de teller door: inmiddels wachten we al 10.592 dagen op een nieuwe editie. Daarmee is het oude wachtrecord uit de periode 1963–1985 ruimschoots verbroken.
Voor jonge generaties is de Elfstedentocht inmiddels een mythisch verhaal, terwijl oudere schaatsliefhebbers het geduld steeds verder op de proef gesteld zien worden.
Hoe groot is de kans deze winter?
Hoewel het deze week winters aanvoelt, is de kans op Elfstedenijs nihil.
- Overdag schommelt de temperatuur rond het vriespunt.
- ’s Nachts vriest het licht tot matig.
- De ijsdikte groeit naar verwachting tot ongeveer 4 centimeter.
Maar: door regelmatige sneeuwbuien wordt het ijs geïsoleerd, waardoor de groei vrijwel stopt. Voor een Elfstedentocht is 15 centimeter ijs nodig over de hele route — en dat vereist wekenlang strenge vorst zonder sneeuw.
Wel schaatspret, maar niet op de Friese meren
Net als tijdens de kerstdagen kan er lokaal wél geschaatst worden:
- op opgespoten ijsbanen,
- op ondiepe sloten,
- en op kleine vennen waar ijs sneller groeit.
Maar Elfstedenijs? Dat zit er voorlopig niet in.
Winterverwachting: weinig kans op langdurige vorst
De vooruitzichten zijn niet gunstig voor schaatsliefhebbers.
- Tot ver in januari blijft het koud en wisselvallig, met vooral sneeuwbuien.
- Droge, stabiele vrieskou — nodig voor dik ijs — is onwaarschijnlijk.
- In februari keert waarschijnlijk zachter en natter winterweer terug.
De conclusie: de kans op een Elfstedentocht deze winter is bijzonder klein.
Wordt een Elfstedentocht ooit nog mogelijk?
Door klimaatverandering worden Nederlandse winters structureel warmer.
- De kans op voldoende winterkou ligt nu rond de 8% per jaar.
- Door opwarming daalt die kans naar 1% in 2050.
- Aan het einde van de eeuw is de kans bijna nul.
Toch is het niet uitgesloten dat er ooit nog een Tocht komt. Extreem koude periodes blijven mogelijk — al zijn ze zeldzaam. En sommige wetenschappers wijzen op een mogelijke verzwakking van de warme golfstroom, wat in de toekomst juist weer tot strengere winters kan leiden.
Hoop blijft, maar realistisch blijven is verstandig
De Elfstedentocht is en blijft een uniek stukje Nederlandse cultuur. Maar met de huidige trends is het duidelijk: 👉 alleen met heel veel geluk krijgen we nog één keer een Tocht der Tochten.
